หนทาง ดับทุกข์ ๔ ประการ โดย.. ลุงใหญ่
.. มนุษย์เราทุกคนจะพ้นจากความทุกข์ หรือ ดับทุกข์ ได้นั้นต้องรู้และเข้าใจเครื่องมือในการดับทุกข์ทั้ง ๔ ประการ ดั่งนี้คือ
ประการที่ ๑. ทุกข์ คือ ความที่สรรพสิ่งทั้งหลาย (รวมทั้งชีวิตของมนุษย์เราด้วย) ทนอยู่ในสภาพเดิมๆไม่ได้ ต้องเปลี่ยนแปลงไหลเรื่อยไม่หยุดนิ่ง ทั้งนี้ก็เนื่องจากถูกบีบคั้นจากธรรมชาติ ซึ่งทุกข์ทั้งหมดมี ๑๒ ประการ คือ
(๑) ความเกิด
(๒) ความแก่
(๓) ความตาย
(๔) ความโศกเศร้า
(๕) ความร่ำไห้รำพัน
(๖) ความทรมานทางกาย
(๗) ความทรมานทางใจ
(๘) ความคับแค้นใจ
(๙) ความประสบในสิ่งที่ไม่พึงปรารถนา
(๑๐) ความที่พลัดพรากจากของรัก
(๑๑) ความที่ไม่ได้ในสิ่งที่ปรารถนา
(๑๒) ความยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ ๕
ประการที่ ๒. สมุทัย คือ เหตุให้เกิดทุกข์ นั่นก็คือ ตัณหา ๓ คือ
(๑) กามตัณหา คือ ความอยากในเรื่องกามคุณ ๑ (กามคุณทั้ง ๕ )
(๒) ภวตัณหา คือ ความอยากมี อยากดี อยากได้ อยากเป็น ๑
(๓) วิภวตัณหา คือ ความอยากที่ไม่ต้องการให้มี ให้ได้ ให้เป็น ๑
ประการที่ ๓. นิโรธ คือ ความดับทุกข์ นั่นก็คือ ดับที่ตัณหา แต่การดับทุกข์โดยการดับตัณหานั้น ไม่ใช่ดับที่ตัวตัณหาโดยตรง จะต้องไปดับที่ต้นเหตุของตัณหานั่นก็คือ อวิชชา
ประการที่ ๔. มรรค คือ หนทางการปฎิบัติเพื่อการดับทุกข์ นั่นก็คือ ประกอบไปด้วยองค์ ๘ อันมี
เห็นชอบ ๑
ดำริห์ชอบ ๑
เจรจาชอย ๑
การงานชอบ ๑
เลี้ยงชีพชอบ ๑
เพียรชอบ ๑
จิตระลึกชอบ ๑
จิตตั้งมั่น ๑
ซึ่งมรรคองค์ ๘ นี้ เมื่อย่อแล้วเหลือ ๓ อย่างดังนี้คือ
(๑) ศีล
(๒) สมาธิ
(๓) ปัญญา
ซึ่งทั่ง ๓ อย่างนี้เรียกว่า "ไตรสิกขา"
ปล. ธรรมชาติของหนทางดับทุกข์ ทั้ง ๔ ประการนี้แท้จริงแล้วมีอยู่ในกายซึ่งกว้างศอก ยาววา หนาคืบ นี้เอง ทั้งหมดนั่นก็คือ
ทุกข์ก็อยู่ที่นี่
สมุทัยเหตุให้เกิดทุกข์ก็อยู่ที่นี่
นิโรธการดับทุกข์ก็อยู่ที่นี่
มรรคหนทางการปฎิบัติเพื่อการดับทุกข์ก็อยู่ที่นี่
โดยสรุปแล้ว อริยสัจจ์ ๔ ก็อยู่พร้อมแล้วในกายและในใจนี้เอง คือ จิตหรือใจ ของตัวเราทุกๆคนครับฯ
จาก.. ลุงใหญ่
๔ กรกฎาคม ๒๕๕๗
